Nguyễn Huỳnh Thu Trúc: Nghệ thuật ươm nền móng cho một đời người

Có một điều rất lạ trong hành trình làm cha mẹ. Chúng ta thường dành nhiều năm để lo cho “tương lai” của con, nhưng lại dễ bỏ qua “nền móng” của con. Chúng ta có thể chuẩn bị tiền học, chuẩn bị trường điểm, chuẩn bị lớp ngoại khóa, chuẩn bị đủ thứ cho ngày con trưởng thành… nhưng lại quên rằng điều quyết định con có đi đường dài được hay không, không nằm ở những năm con “bứt tốc”, mà nằm ở những năm con “được ươm”. Nguyễn Huỳnh Thu Trúc là một người phụ nữ nhìn thấy điều đó rất sớm, và chọn sống trọn vẹn với điều đó.

Chị không chỉ là Founder & CEO Công ty CP Dịch Vụ Chấn Thanh, hoạt động trong lĩnh vực giáo dục mầm non và giáo dục tư duy sáng tạo nhượng quyền từ Phần Lan, mà còn là người theo đuổi giáo dục sớm 0–6 tuổi theo tinh thần Montessori như một sứ mệnh. Trong thế giới mà người ta thích “đốt giai đoạn”, chị lại chọn một nghệ thuật nghe có vẻ chậm: ươm nền móng cho một đời người.

Nguyễn Huỳnh Thu Trúc là ai và vì sao chị chọn “ươm nền móng” thay vì chạy theo thành tích?

Nguyễn Huỳnh Thu Trúc sống và làm việc tại TP.HCM. Chị là Founder & CEO Công ty CP Dịch Vụ Chấn Thanh. Chị đầu tư sâu vào giáo dục mầm non và giáo dục tư duy sáng tạo nhượng quyền từ Phần Lan, đồng thời phát triển hệ sinh thái Montessori cho trẻ 0–6 tuổi. Chị không đứng ngoài nhìn ngành giáo dục như một “thị trường”. Chị bước vào đó như một người làm vườn: làm đất, chọn hạt, chăm nước, kiên nhẫn với thời gian.

Điểm đáng nể ở chị là chị từng đi một con đường hoàn toàn khác. Chị có 13 năm làm việc tại Sacombank, đi từ nhân viên tín dụng lên các vị trí quản lý và từng là Phó Tổng giám đốc phụ trách kinh doanh. Với nhiều người, đó là “đỉnh cao ổn định”. Nhưng chính khi ở trong đỉnh cao ấy, chị bắt đầu nghe thấy một câu hỏi âm thầm mà dai dẳng: mình đang tạo ra giá trị gì cho cuộc đời?

Trong giai đoạn áp lực nghề nghiệp tăng mạnh, đặc biệt khi thị trường nóng lên kéo theo tăng trưởng tín dụng căng thẳng, chị nhìn lại tuổi thơ của chính mình, nhớ về hình ảnh một đứa trẻ nhút nhát, tự ti, không dám lên tiếng dù có câu trả lời. Và chị hiểu: nếu muốn thay đổi một con người, đừng đợi đến khi con người ấy “lớn rồi mới sửa”. Hãy bắt đầu từ lúc nhân cách đang hình thành, từ những năm đầu đời.

Năm 2009, chị khởi nghiệp giáo dục với một trường liên cấp tại Quận 7, bắt đầu từ 142 học sinh. Sau 10 năm, trường phát triển lên 2.200 học sinh. Đến năm 2017, chị dừng dự án đó để tập trung vào giáo dục mầm non theo Montessori, bởi chị tin giai đoạn 0–6 tuổi chính là nền móng của cả cuộc đời.

Ở đây có một bài học rất “đau nhưng thật” cho cha mẹ: khi con đã 15 tuổi, bạn sửa rất khó. Khi con 5 tuổi, bạn cần làm đúng. Và khi con 2 tuổi, bạn cần làm nền.

Nghệ thuật ươm nền móng là gì?

Nói tới “ươm nền móng”, nhiều người nghĩ ngay đến chuyện dạy con sớm, học chữ sớm, học toán sớm. Nhưng đó là cách hiểu khiến nhiều gia đình mệt lử. Nghệ thuật ươm nền móng mà Nguyễn Huỳnh Thu Trúc theo đuổi không phải là tăng tốc kiến thức. Đó là nuôi dưỡng năng lực sống.

Nền móng của một đời người gồm những thứ vô hình nhưng quyết định tất cả: cảm giác an toàn, sự tự tin, khả năng tập trung, ý thức trật tự, năng lực tự lập, khả năng giao tiếp, sự bền bỉ với khó khăn, và một trái tim đủ bình an để học hỏi.

Nếu bạn nhìn một đứa trẻ học giỏi mà dễ gãy, dễ lo âu, sợ sai, sợ thua, phụ thuộc vào khen chê, thì bạn sẽ hiểu “giỏi” không đồng nghĩa với “vững”. Nghệ thuật ươm nền móng là làm cho con vững trước khi con giỏi. Khi con vững, con giỏi chỉ là chuyện sớm muộn.

Montessori trong tay Nguyễn Huỳnh Thu Trúc: Nền móng được xây bằng tôn trọng và kỷ luật dịu dàng

Nguyễn Huỳnh Thu Trúc tập trung vào Montessori 0–6 tuổi và trực tiếp huấn luyện, đào tạo đội ngũ giáo viên, quản lý trong lĩnh vực này. Chị không nhìn Montessori như một “phương pháp thời thượng”. Chị nhìn Montessori như một hệ thống giúp trẻ phát triển đúng nhịp và giúp người lớn học lại cách làm cha mẹ.

Tôn trọng trẻ là viên gạch đầu tiên

Tôn trọng không phải là nuông chiều. Tôn trọng nghĩa là nhìn trẻ như một con người có nhu cầu, cảm xúc, khả năng và nhịp phát triển riêng. Nhiều gia đình vô thức đối xử với trẻ như một “dự án” phải đạt chuẩn đúng hạn, phải ngoan đúng lúc, phải thể hiện đúng kỳ vọng để người lớn yên tâm.

Montessori nhắc người lớn lùi lại để quan sát. Không phải lùi vì bỏ mặc. Lùi để thấy con thật sự cần gì. Có những đứa trẻ không hư, chỉ là đang quá tải. Có những đứa trẻ không lì, chỉ là đang phòng vệ. Có những đứa trẻ không “không nghe lời”, mà đang không biết diễn đạt.

Khi người lớn tôn trọng, trẻ bớt phải dùng tiếng khóc để “đấu tranh”. Khi người lớn tôn trọng, trẻ có không gian để hợp tác.

Môi trường đúng là chiếc nôi của tự lập

Một đứa trẻ tự lập không đến từ những bài giảng “con phải tự lập”. Tự lập đến từ môi trường cho phép con tự làm. Montessori rất thực tế ở chỗ này: đồ đạc vừa tầm, không gian rõ ràng, hoạt động được giới thiệu đúng cách, người lớn hỗ trợ vừa đủ và để con tự hoàn tất.

Nếu nhà bạn mọi thứ đều ngoài tầm tay con, rồi bạn quát “sao con vụng thế”, thì xin lỗi, không phải con vụng, mà là môi trường đang làm khó con.

Nghệ thuật ươm nền móng đôi khi chỉ bắt đầu bằng việc đặt một cái móc áo thấp xuống, để con tự treo balo. Tự treo balo hôm nay, tự quản cuộc đời ngày mai. Nghe hơi “triết”, nhưng đúng.

Kỷ luật nội tâm được tạo bằng nhất quán, không phải bằng quát mắng

Kỷ luật mà Montessori hướng đến không phải kỷ luật sợ hãi. Đó là kỷ luật nội tâm. Trẻ biết chờ đến lượt, biết hoàn thành việc mình đang làm, biết cất đồ sau khi chơi, biết tôn trọng ranh giới.

Nhiều cha mẹ muốn con kỷ luật nhưng lại nuôi con bằng cơn giận. Cơn giận có thể làm con nghe ngay lúc đó, nhưng nó bào mòn sự tự tin và làm con học “né” chứ không học “tự điều chỉnh”.

Nghệ thuật ươm nền móng là dạy con bằng nhịp sống nhất quán. Nhất quán không cần gào. Nhất quán cần bình tĩnh.

Một câu chuyện khiến người ta tin vào nền móng: Khi sự kiên nhẫn cứu một tuổi thơ

Trong hành trình làm nghề, Nguyễn Huỳnh Thu Trúc từng gặp một gia đình có cặp song sinh 4,5 tuổi chưa nói được từ nào. Hai con sợ ra ngoài, gặp đông người thì núp vào góc khuất, né tránh thế giới. Gia đình khá giả, đã thử nhiều phương pháp, nhưng gần như không đổi. Tình cờ, họ được giới thiệu đến Clover.

Điều khiến câu chuyện này đáng giá không nằm ở chỗ “có nơi nhận”. Nó nằm ở cách Clover và đội ngũ của chị Thu Trúc không hứa hẹn điều kỳ diệu trong một tháng. Họ chọn đồng hành 6 tháng, phân công giáo viên hỗ trợ riêng, tôn trọng nhịp của từng bé, kiên nhẫn quan sát và yêu thương đủ lâu để con cảm thấy an toàn.

Sau 6 tháng, một bé nói được hai từ, một bé nói được một câu ngắn khoảng năm từ. Nhưng điều làm mẹ của hai bé rơi nước mắt là việc con tự tin hơn khi ra ngoài, vui vẻ hơn giữa đám đông.

Bạn có thể thấy kết quả ngôn ngữ là một phần. Kết quả sâu hơn là con bớt sợ thế giới. Và bớt sợ thế giới chính là nền móng của một đời người.

Vì sao cha mẹ hiện đại càng cần “ươm nền móng” thay vì “chạy đua”?

Nguyễn Huỳnh Thu Trúc phục vụ nhóm phụ huynh bận rộn, áp lực, yêu con nhưng thiếu thời gian và đôi khi thiếu phương pháp. Chị nhấn mạnh giáo dục sớm bắt đầu từ nhà, nghĩa là sự thay đổi của con bắt đầu từ sự thay đổi của người lớn.

Cha mẹ hiện đại sống trong một cơn lốc so sánh. Con nhà người ta biết đọc sớm. Con nhà người ta nói tiếng Anh như gió. Con nhà người ta biểu diễn tự tin trên sân khấu. Và thế là cha mẹ cuống lên. Cuống lên kéo theo ép. Ép kéo theo phản kháng hoặc thu mình. Thu mình kéo theo lo âu. Lo âu kéo theo khoảng cách trong gia đình.

Đôi khi cha mẹ không thiếu tình yêu, chỉ thiếu một cái phanh.

Nghệ thuật ươm nền móng chính là cái phanh thông minh ấy. Nó giúp bạn dừng lại kịp lúc để hỏi: điều con cần nhất bây giờ là gì? Là thêm một lớp học, hay là thêm một mái nhà bình an? Là thêm một “chỉ tiêu”, hay là thêm một người lớn biết lắng nghe?

Nguyễn Huỳnh Thu Trúc xây nền móng bằng hệ thống, không bằng cảm hứng

Chị Thu Trúc đã xây dựng và vận hành 3 cơ sở Montessori gồm 2 cơ sở tại TP.HCM và 1 cơ sở nhượng quyền tại Hà Nội. Chị cũng xây hệ sinh thái nội dung với hơn 360.000 người theo dõi để lan tỏa giáo dục sớm một cách thực tế và dễ áp dụng.

Điều này nhắc cha mẹ một bài học quan trọng: nuôi dạy con không thể dựa vào cảm hứng. Cảm hứng thì lúc có lúc không. Con thì ngày nào cũng cần. Vì thế phải có hệ thống.

Hệ thống trong gia đình không phải bảng nội quy dán tường. Hệ thống là nhịp sinh hoạt ổn định, là cách thống nhất giữa cha và mẹ, là cách đặt giới hạn bằng sự tôn trọng, là thói quen hiện diện chất lượng mỗi ngày, là môi trường khiến con tự lập một cách tự nhiên.

Bạn không cần làm nhiều hơn. Bạn cần làm đều hơn và đúng hơn.

Gia đình là chiếc rễ của nền móng

Trong giai đoạn khó khăn, đặc biệt khi doanh nghiệp đứng trước ranh giới phải dừng lại vì đại dịch, Nguyễn Huỳnh Thu Trúc chia sẻ rằng gia đình là điểm tựa lớn nhất, giúp chị giữ bình tĩnh và không ra quyết định vội vàng. Sự hiện diện không áp lực, không phán xét của gia đình cho chị sức mạnh để đi tiếp.

Tại sao chi tiết này lại quan trọng trong một bài viết về “ươm nền móng”?

Vì trẻ con học nền móng bằng cách quan sát nền móng của cha mẹ. Một gia đình mà người lớn biết nâng đỡ nhau sẽ tạo ra một bầu khí an toàn. Trong bầu khí ấy, trẻ phát triển. Một gia đình mà người lớn công kích nhau sẽ tạo ra bầu khí bất an. Trong bầu khí ấy, trẻ hoặc chống đối, hoặc thu mình.

Nếu bạn muốn con tự tin, bạn cần một gia đình không chê bai. Nếu bạn muốn con bình tĩnh, bạn cần một gia đình không bùng nổ. Nếu bạn muốn con dám nói, bạn cần một gia đình biết nghe.

Con không cần cha mẹ hoàn hảo. Con cần cha mẹ đủ tỉnh táo để sửa mình trước khi sửa con.

 Nghệ thuật ươm nền móng bắt đầu từ hôm nay, bằng những điều nhỏ nhưng thật

Nguyễn Huỳnh Thu Trúc đã chọn một con đường không dễ: bỏ sự ổn định để đi vào nơi tưởng như “nhỏ bé” là giáo dục mầm non, rồi kiên trì xây Montessori 0–6 tuổi như một hệ sinh thái. Chị làm điều đó vì chị tin nền móng quyết định cả đời người.

Và nếu bạn là cha mẹ, tôi muốn bạn mang theo một điều rất thực tế sau bài viết này. Bạn không cần đợi con lớn mới bắt đầu dạy con sống. Bạn có thể bắt đầu ngay hôm nay, bằng cách thay đổi nhịp sống trong nhà, thay đổi cách nói chuyện, thay đổi môi trường để con tự lập, và quan trọng nhất là thay đổi trái tim của chính mình.

Bạn có thể cho con một tương lai rực rỡ bằng rất nhiều tiền. Nhưng bạn chỉ có thể cho con một nền móng vững bằng sự hiện diện, sự tôn trọng và sự kiên nhẫn.

Nghệ thuật ươm nền móng cho một đời người không nằm ở những điều lớn lao. Nó nằm ở những khoảnh khắc nhỏ mà bạn chọn tử tế thay vì nóng nảy, chọn lắng nghe thay vì phán xét, chọn đồng hành thay vì điều khiển, chọn gieo hạt thay vì giật quả.

Và khi bạn làm điều đó đủ lâu, bạn sẽ thấy một điều kỳ diệu rất đời thường. Con bạn lớn lên vững vàng. Không phải vì con được “đẩy” nhanh, mà vì con được “ươm” đúng.